Vaak wordt mij gevraagd waarom ik haka workshops geef en hoe ik weet dat ik het goed doe.
In 2014 heeft mijn collega, Iric van der Have van Matrix Events, mij laten zien hoe je een haka doet om hem te helpen met het geven van teambuilding workshops in de Benelux.
De haka is een uiting van mijn Waarom statement, sprankelkracht of levensdoel: “Ik faciliteer zodat anderen zichzelf kunnen verheffen en meer liefde kunnen ervaren.” Daarom heb ik er zoveel plezier in en ervaar ik veel voldoening van haka workshops.
Toen ontmoette ik in 2019 Toroa Aperahama. Een Māori ouderling uit Nieuw-Zeeland. Hij zwerft door Europa en zijn missie is om ons, pākēha (niet-Māori), de haka op een correcte en respectvolle wijze te leren. Van hem heb ik authentieke haka geleerd die speciaal door hem gecomponeerd en gechoreografeerd zijn voor ons, niet-Māori. Ik ontmoet hem bijna jaarlijks en leer nieuwe dansen, verhalen en achtergronden van de haka. De haka die ik mag geven, doe ik op basis van wat ik heb geleerd van de Māori die ik heb ontmoet. Ik verzin niets en geef duidelijk aan wanneer ik een eigen interpretatie heb.
Ik ken ook andere bekende haka van Māori stammen (iwi) maar die leer ik niet meer aan groepen omdat ik daar geen toestemming voor heb.
Af en toe wordt mij gevraagd of ik een certificaat heb dat laat zien dat ik haka mag leren aan anderen. Naar mijn weten bestaat die niet. Wat ik wel weet is dat wij, niet-Māori, respectvol moeten zijn over de haka en de culturele gebruiken van de Māori. Dat betekent dat ik aanvragen kan weigeren voor haka workshops omdat het niet goed voelt en de context van een evenement niet in lijn is met de geest van de haka (denk aan vrijgezellenfeesten, personeelsfeesten, huwelijksfeesten of een show tijdens een festival).
Ik doe de haka als uiting van liefde voor het leven, mijn identiteit en mijn levensdoel. Dat kan niet als er randvoorwaarden worden opgelegd die het niet mogelijk maken om mijzelf te uiten.
Dat betekent dat ik nooit een haka workshop geef als de deelnemers gedronken hebben of andere geestverruimende middelen hebben gebruikt. haka en deze middelen gaan nooit samen en zorgen ervoor dat de workshop geen succes wordt.
De haka kan als inspiratie dienen voor een eigen krachtdans maar groepen kunnen nooit hun ‘eigen haka’ creëren.
In principe geef ik haka workshops binnen. Dit biedt de deelnemers de veiligheid om te oefenen en buiten hun comfortzone te gaan. Pas als de groep een haka voldoende beheerst, kan het buiten opgevoerd worden. Het idee daarachter is dat als je een haka buiten niet goed doet, je dan je gezicht verliest ten opzichte van de natuur.
Graag werk ik samen met Iric van der Have van Matrix Events en Robert Bouman van hakaworkshop.nl die, op hun eigen wijze, haka workshops verzorgen. Het kan dus zijn dat ik namens hen een haka workshop verzorg.
De haka is een ervaring en ik gun iedereen de kracht, energie en aroha (liefde) van de haka te ervaren. Niet iedereen staat daarvoor open en dat is oké en iedere groep krijgt de haka trainer die het beste bij hen hoort op dat moment (en omgekeerd!).
Laat me gerust weten of ik iets kan verbeteren voor de experiences en wokshops zodat ze nog waardevoller zijn voor iedereen.
Aroha nui,

